Στοιχεία Εγγράφων ΑΕ
(άρθρο 14 ν. 4548/2018)
Σε προηγούμενη αρθρογραφία μας ασχοληθήκαμε με τις πράξεις και τα στοιχεία της ΑΕ που υποβάλλονται σε δημοσιότητα. Αναφερθήκαμε, επίσης, στον τρόπο πραγματοποίησης της δημοσιότητας. Ο νομοθέτης έχει επιλέξει να διασφαλίσει την εξυπηρέτηση των σκοπών της τελευταίας με πρόσθετες απαιτήσεις του αλλά και υποχρεώσεις που βαρύνουν τις ΑΕ. Ειδικότερα, έχει προβλέψει υποχρέωση αναγραφής στοιχείων εξατομίκευσης της εταιρείας στα επίσημα έγγραφά της καθώς και στον διαδικτυακό της τόπο.
Eισαγωγικά
Ο νόμος (άρ. 14 ν.4548/2028) προβλέπει την υποχρέωση αναγραφής συγκεκριμένων στοιχείων της εταιρείας στα έγγραφά της και στον διαδικτυακό της τόπο. Πρόκειται για διάταξη κοινοτικής προέλευσης καθώς με αυτήν ενσωματώθηκε στην ελληνική έννομη τάξη το περιεχόμενο του άρθρου 26 της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/1132.
Πρόδρομος της ανωτέρω υποχρέωσης που επέβαλε ο εθνικός νομοθέτης, αποτέλεσε το άρθρο 7γ του κ.ν.2190/1920. Οι διαφορές τους, όμως, είναι σημαντικές. Η νεότερη ρύθμιση δεν περιλαμβάνει τα πρόσθετα μέσα επικουρικής δημοσιότητας, που προβλέπονταν υπό το προηγούμενο νομοθετικό καθεστώς. Οι διατυπώσεις απλοποιήθηκαν και δεν απαιτείται πλέον, ως απολύτως παρωχημένη, δημοσίευση σε ημερήσιο και περιοδικό Τύπο: η παράλειψή τους μοιάζει όχι μόνον εύλογη αλλά και απολύτως δικαιολογημένη αν ληφθεί υπόψη πως η τήρηση των διατυπώσεων δημοσιότητας με δημοσιεύσεις σε εφημερίδες δεν ανταποκρίνεται στις παρούσες συνθήκες, όπως αυτές έχουν διαμορφωθεί μετά τη δημιουργία και τήρηση των διαδικτυακών τόπων των εταιρειών στο ΓΕΜΗ. Τα πρόσθετα μέσα (λ.χ. δημοσιεύσεις στον έγχαρτο τύπο) έχουν καταστεί πλέον απολύτως προαιρετικά. Σημαντικό, όμως, να σημειωθεί ότι όπου υφίστανται τέτοια πρόσθετα μέτρα (λ.χ. παλαιά καταστατικά) είναι υποχρεωτικό να τηρούνται.
Δευτερεύουσα Δημοσιότητα
Η υποχρέωση αναγραφής των στοιχείων εξατομίκευσης της εταιρείας εντάσσεται στα μέτρα του νομοθέτη για την επίτευξη της αποτελεσματικής εταιρικής δημοσιότητας. Σκοπός της εταιρικής δημοσιότητας, όπως αυτή διαμορφώνεται συμπληρωματικά με τις διαλαμβανόμενες στο άρθρο 14 απαιτήσεις, αποτελεί η ενημέρωση των τρίτων -συναλλασσόμενων και μη- για τα στοιχεία εξατομίκευσης της εταιρείας. Στην πραγματικότητα αποτελεί μέρος των δευτερευόντων μέσων δημοσιότητας. Οι σκοποί που εξυπηρετεί είναι δευτερεύουσας σημασίας συγκριτικά με το σύστημα δημοσιότητας του ΓΕΜΗ. Αντικείμενο δημοσιότητας -και κατά συνέπεια ενημέρωσης- αποτελούν τα στοιχεία ταυτότητας της εταιρείας. Γι’ αυτόν τον λόγο, τα έγγραφα της ΑΕ θεωρούνται δευτερεύοντα μέσα δημοσιότητας. Η εν λόγω (δευτερεύουσα) δημοσιότητα λαμβάνει χώρα παράλληλα και επικουρικά με την κύρια, διαθέτοντας πληροφοριακό χαρακτήρα.
Έννοια Εγγράφων
Η διάταξη αναφέρεται στα έγγραφα της εταιρείας. Πρόκειται για οποιοδήποτε έγγραφο που χρησιμοποιεί η ΑΕ, όπως επιστολές, έγγραφα παραγγελίας, τιμολόγια κ.α. Τα έγγραφα μπορεί να είναι έντυπα ή ηλεκτρονικά. Ηλεκτρονικό έγγραφο θεωρείται το σύνολο των έγγραφων δεδομένων, τα οποία βρίσκονται στον μαγνητικό δίσκο ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή. Ο νομοθέτης έχει εξομοιώσει τα ηλεκτρονικά έγγραφα με τα έντυπα, εξαιτίας της εγγύτητας και μεγάλης ομοιότητάς τους προς αυτά. Επομένως, η αναγραφή των στοιχείων σε αυτά αποτελεί μέρος της υποχρέωσης δευτερεύουσας δημοσιότητας.
Στοιχεία Εγγράφων
Όλα τα έγγραφα της ΑΕ θα πρέπει να περιέχουν τα παρακάτω στοιχεία:
(α) Τον αριθμό ΓΕΜΗ της εταιρείας˙ πρόκειται για τον μοναδικό αριθμό που λαμβάνει η εταιρεία κατά την καταχώρισή της στο μητρώο. Υπό το προηγούμενο καθεστώς, απαιτούνταν πέραν του αριθμού Μητρώου Ανωνύμων Εταιρειών (Αριθμός Μ.Α.Ε.) και η αναγραφή του συγκεκριμένου μητρώου της Νομαρχίας, στην οποία η εταιρεία ήταν εγγεγραμμένη. Σήμερα δεν προβλέπεται αντίστοιχη υποχρέωση για αναφορά της αρμόδιας υπηρεσίας ΓΕΜΗ στην οποία ανήκει η εταιρεία.
(β) Τη νομική μορφή της εταιρείας, δηλαδή την ένδειξη (εν προκειμένω) ΑΕ ή εφόσον πρόκειται για ειδικότερη μορφή, σχετική αναφορά (π.χ. εισηγμένη, τραπεζική, ΑΕΠΕΥ κ.α.).
(γ) Την επωνυμία και την έδρα της εταιρείας.
(δ) Το γεγονός ότι ενδεχομένως βρίσκεται σε εκκαθάριση ή έχει υποβληθεί σε συλλογική διαδικασία.
(ε) Το καλυφθέν και το καταβεβλημένο κεφάλαιο της εταιρείας, σε περίπτωση που γίνεται μνεία στα έγγραφα του κεφαλαίου της εταιρείας. Επομένως, η αναγραφή του κεφαλαίου δεν είναι, από μόνη της, υποχρεωτική. Παρά ταύτα, στην περίπτωση που επιλέγεται η μνεία του σε κάποιο έγγραφο, θα πρέπει να συμπεριλαμβάνονται τα ακριβή ποσά εκείνου που έχει καλυφθεί και εκείνου που έχει καταβληθεί. Αυτά θα πρέπει να αναφέρονται, καθώς δεν είναι δεδομένη η ταύτισή τους στην περίπτωση μερικής κάλυψης ή μερικής καταβολής του κεφαλαίου.
Διαδικτυακός Τόπος της Εταιρείας
Όλα τα παραπάνω στοιχεία που υποχρεωτικά πρέπει να αναγράφονται στα έγγραφα της ΑΕ, μπορούν επίσης να διατυπώνονται με σαφήνεια και σε εμφανές σημείο σε κάθε διαδικτυακό τόπο, ηλεκτρονική σελίδα ή ψηφιακή πλατφόρμα που χρησιμοποιεί η εταιρεία. Σκοπό της τήρησης των συγκεκριμένων μέτρων δημοσιότητας αποτελεί και πάλι η διασφάλιση της πλήρους και ορθής ενημέρωσης των χρηστών και όσων συναλλάσσονται με αυτήν. Η δημοσιότητα, ωστόσο, όσον αφορά τον διαδικτυακό τόπο -διαφορετικό από αυτόν που διαθέτει η εταιρεία στο ΓΕΜΗ- είναι απολύτως προαιρετική. Καταστατικά, ωστόσο, μπορεί να λάβει υποχρεωτικό χαρακτήρα παράλληλα με την τήρηση των λοιπών (εκ του νόμου) υποχρεώσεων που αφορούν το ΓΕΜΗ.
Κατ’ εξαίρεση, οι εισηγμένες σε ρυθμιζόμενη αγορά ΑΕ οφείλουν να τηρούν διατυπώσεις δημοσιότητας στην ιστοσελίδα τους, όσον αφορά την πρόσκληση των ΓΣ (άρθρο 122 §3) και τις χρηματοοικονομικές τους καταστάσεις (άρθρο 149 §8).
Έννομες Συνέπειες Παράλειψης & Κυρώσεις
Παρότι η ανωτέρω νομοθετική ρύθμιση επιβάλλει υποχρέωση της ΑΕ κατά τρόπο ρητό και σαφή, δεν προσδιορίζονται οι έννομες συνέπειες που επέρχονται σε περίπτωση παράλειψης αναγραφής των στοιχείων, που υποχρεωτικά θα πρέπει να αναφέρονται. Και, πολύ περισσότερο, δεν αναφέρονται χρηματικές κυρώσεις για την, ενδεχόμενη, πλημμελή εκπλήρωσης της υποχρέωσης αυτής. Υπό το προηγούμενο νομοθετικό καθεστώς προβλέπονταν κυρώσεις ύψους έως 1.000€. Υπό το υφιστάμενο νομοθετικό καθεστώς δεν συμπεριλαμβάνεται αντίστοιχη πρόβλεψη ούτε απειλείται αντίστοιχη κύρωση.
Έχει υποστηριχθεί στη θεωρία πως σε περίπτωση παραβίασης της υποχρέωσης αναγραφής των αναγκαίων στοιχείων σε έγγραφο της ΑΕ (και εφόσον προκαλείται από αυτήν την παράλειψη ζημία σε τρίτο) θα μπορούσε να θεμελιωθεί αδικοπρακτική ευθύνη της εταιρείας και των οργάνων της (71 & 914 ΑΚ). Αναγνωρίζεται, ωστόσο, η δυσχέρεια απόδειξης του αιτιώδους συνδέσμου για τη θεμελίωση μιας τέτοιας ευθύνης. Η αδικοπρακτική ευθύνη, σε κάθε περίπτωση, σχετίζεται με τον κίνδυνο πλάνης των συναλλασσόμενων. Βέβαια, δεν μπορεί να αγνοηθεί το γεγονός ότι σήμερα υπό τη λειτουργία του διαδικτυακού τόπου του ΓΕΜΗ κύριο (μάλλον αποκλειστικό) μέσο ενημέρωσης για τις ΑΕ αποτελεί το τελευταίο (ΓΕΜΗ) και οι πληροφορίες που εμπεριέχονται σε αυτό.
Επιβολή κυρώσεων προβλέπεται στο άρθρο 50 §1 στοιχ. γ’ του ν. 4919/2022 για την περίπτωση παραβίασης των άρθρων 22 του εν λόγω νόμου, αναφορικά με την υποχρέωση αναγραφής του αριθμού ΓΕΜΗ και λοιπών στοιχείων. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις συνίστανται σε επιβολή προστίμου ύψους από εκατό (100€) έως πεντακόσια ευρώ (500€).
Η ευθυγράμμιση των ΑΕ με τις υποχρεώσεις δημοσιότητας που ο νόμος επιβάλλει είναι επιβεβλημένη. Τα (υποχρεωτικά) στοιχεία των εγγράφων της, επίσης. Διαυγές είναι, επίσης ό,τι κάθε ΑΕ υποχρεούται, σχετικά, να πράξει. Παρά το γεγονός ότι οι προβλεπόμενες (όχι δραματικές) κυρώσεις αφορούν την υποχρέωση, κυρίως, αναγραφής του αριθμού ΓΕΜΗ των ΑΕ, ανεπιφύλακτα συνιστάται η πλήρης συμμόρφωσή τους με όσα ο νόμος ορίζει˙ δευτερευόντως γιατί, θεωρητικά, θα μπορούσαν να υπάρξουν ευθύνες της ΑΕ και των οργάνων της.-
Managing Partner
Koumentakis and Associates Law Firm
Σημ.: Το παρόν άρθρο αποτελεί τμήμα ευρύτερης ενότητας αρθρογραφίας της Δικηγορικής μας Εταιρείας για τις ΑΕ. Στην ενότητα αυτή επιχειρούμε την ανάλυση, άρθρο προς άρθρο-με business view, πάντα, προσέγγιση, του νόμου για τις ΑΕ (:4548/2018).