Συγχώνευση με τη συμμετοχή ΕΠΕ
(αρ. 39-41 ν. 4601/2019)
Σε προηγούμενη αρθρογραφία μας εξετάσαμε τις ειδικές διατάξεις που εφαρμόζονται στις συγχωνεύσεις με τη συμμετοχή Ανώνυμης Εταιρείας. Αντίστοιχες ειδικές ρυθμίσεις ισχύουν όταν στη συγχώνευση μετέχει Εταιρεία Περιορισμένης Ευθύνης (ΕΠΕ), λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της εταιρικής αυτής μορφής. Κεντρική σημασία έχουν η μερίδα συμμετοχής, τα εταιρικά μερίδια, ο τρόπος λήψης αποφάσεων και η διάσταση της εταιρικής σχέσης. Στο παρόν εξετάζουμε τις ειδικές ρυθμίσεις που συμπληρώνουν το γενικό πλαίσιο της συγχώνευσης, όταν σε αυτή μετέχει ΕΠΕ.
Πεδίο εφαρμογής και εφαρμοστέο δίκαιο (αρ. 39)
Οι ειδικές ρυθμίσεις εφαρμόζονται όταν στη συγχώνευση μετέχει ΕΠΕ, είτε ως απορροφώσα είτε ως απορροφώμενη εταιρεία (αρ. 39). Στη συγχώνευση με σύσταση νέας εταιρείας εφαρμόζονται αναλόγως οι ίδιοι κανόνες, με τη νέα εταιρεία να νοείται ως απορροφώσα (αρ. 22). Αυτό έχει πρακτική σημασία, επειδή ορισμένες από τις ειδικές ρυθμίσεις εξαρτώνται από τον συγκεκριμένο ρόλο της ΕΠΕ στη συγχώνευση. Για ζητήματα που δεν ρυθμίζονται ειδικά, στη μετέχουσα ΕΠΕ εφαρμόζονται συμπληρωματικά οι διατάξεις του ειδικού νόμου για τις ΕΠΕ (ν. 3190/1955).
Πρόσθετο περιεχόμενο του σχεδίου σύμβασης συγχώνευσης (αρ. 40)
Οι γενικοί κανόνες για το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης και την ενημέρωση των εταίρων συμπληρώνονται από ειδικές προβλέψεις όταν συμμετέχει ΕΠΕ (αρ. 40).
Όταν η απορροφώσα είναι ΕΠΕ, το σχέδιο περιλαμβάνει πρόσθετα στοιχεία για τη συμμετοχή μετά τη συγχώνευση (αρ. 40 παρ. 1). Ο ίδιος κανόνας εφαρμόζεται αναλόγως όταν η νέα εταιρεία είναι ΕΠΕ (αρ. 22). Ειδικότερα, αναφέρονται η μερίδα συμμετοχής και τα εταιρικά μερίδια που αποκτά κάθε μέτοχος ή εταίρος της απορροφώμενης εταιρείας. Στη σύσταση νέας εταιρείας, η αναφορά καλύπτει αντίστοιχα τους εταίρους ή μετόχους των εταιρειών που παύουν να υφίστανται. Η αποτύπωση αυτή προσδιορίζει τη θέση κάθε νέου εταίρου στην ΕΠΕ μετά τη συντέλεση της συγχώνευσης. Στον νομικό έλεγχο, τα στοιχεία πρέπει να συμφωνούν με τη σχέση ανταλλαγής, το κεφάλαιο και το διαμορφούμενο καταστατικό. Παράλειψη ή ασυμφωνία μπορεί να απαιτήσει διόρθωση πριν από την καταχώριση (αρ. 17).
Αν η απορροφώμενη εταιρεία είναι ανώνυμη ή ετερόρρυθμη κατά μετοχές, οι δύο ονομαστικές αξίες δεν απαιτείται να συμπίπτουν (αρ. 40 παρ. 1) και, το συνηθέστερο, δεν θα συμπίπτουν. Η ονομαστική αξία της εταιρικής συμμετοχής στην ΕΠΕ μπορεί, δηλαδή, να διαφέρει από την ονομαστική αξία της μετοχής. Η ρύθμιση αποτρέπει τεχνικά εμπόδια από τη μηχανική αντιστοίχιση διαφορετικών μορφών εταιρικής συμμετοχής. Στην ΕΠΕ, άλλωστε, η ονομαστική αξία είναι ίση για όλα τα εταιρικά μερίδια (αρ. 4 παρ. 2 ν. 3190/1955).
Το πεδίο εφαρμογής των δύο παραγράφων του αρ. 40 δεν ταυτίζεται. Η παρ. 1 αφορά απορροφώσα ΕΠΕ και εφαρμόζεται αναλόγως όταν η νέα εταιρεία που συστήνεται με τη συγχώνευση είναι ΕΠΕ (αρ. 22). Αντίθετα, η παρ. 2 αφορά ΕΠΕ που ήδη μετέχει στη συγχώνευση, ως απορροφώσα ή απορροφώμενη, και έχει υφιστάμενους εταίρους και διαχειριστές. Δεν αφορά τη νέα ΕΠΕ πριν από τη σύστασή της, αφού δεν υπάρχουν ακόμη σε αυτή εταίροι προς ενημέρωση.
Η γραπτή έκθεση προς τους εταίρους δεν απαιτείται όταν όλοι οι εταίροι της μετέχουσας ΕΠΕ είναι συγχρόνως διαχειριστές της (αρ. 40 παρ. 2). Στην ίδια περίπτωση δεν απαιτείται και η ενημέρωσή τους σύμφωνα με τον γενικό κανόνα (αρ. 9 παρ. 3). Η ειδική εξαίρεση στηρίζεται στην πλήρη ταυτότητα των προσώπων που κατέχουν και διαχειρίζονται την εταιρική πληροφορία. Διαφέρει από τη γενική δυνατότητα έγγραφης συμφωνίας όλων των μετόχων, εταίρων και λοιπών κατόχων τίτλων με δικαίωμα ψήφου σε κάθε συμμετέχουσα εταιρεία (αρ. 9 παρ. 5). Η ειδική εξαίρεση δεν καταργεί τα λοιπά δικαιώματα πληροφόρησης των εταίρων. Πριν εφαρμοστεί, πρέπει να επιβεβαιώνεται και να τεκμηριώνεται στον φάκελο η πλήρης ταυτότητα εταίρων και διαχειριστών. Αν έστω ένας εταίρος δεν είναι διαχειριστής, η ειδική εξαίρεση δεν εφαρμόζεται. Τότε εξετάζεται το γενικό καθεστώς του αρ. 9.
Αναγκαία πλειοψηφία και δικαίωμα πληροφόρησης (αρ. 41)
Η έγκριση της συγχώνευσης από τη συνέλευση των εταίρων της ΕΠΕ απαιτεί διπλή πλειοψηφία (αρ. 41 παρ. 1). Πρέπει να υπερψηφίσουν περισσότεροι από το ήμισυ του συνολικού αριθμού των εταίρων. Οι εταίροι αυτοί πρέπει συγχρόνως να εκπροσωπούν τουλάχιστον το 65% του εταιρικού κεφαλαίου (αρ. 38 παρ. 1 ν. 3190/1955). Και τα δύο κριτήρια πρέπει να συντρέχουν. Αν λείπει οποιοδήποτε από αυτά, δεν έχει ληφθεί η απαιτούμενη εταιρική απόφαση για τη συγχώνευση.
Τα παραπάνω αποτελούν τα νόμιμα ελάχιστα. Πριν από τη συνέλευση πρέπει να ελέγχεται το καταστατικό, επειδή μπορεί να απαιτεί αυστηρότερη πλειοψηφία ή ομοφωνία για τη συγχώνευση.
Πέρα από την ειδική πλειοψηφία για τη συγχώνευση, χρειάζεται αυτοτελής έλεγχος των μεταβολών που, κατά το δίκαιο της ΕΠΕ, απαιτούν ομοφωνία. Σε αυτές ανήκουν η μεταβολή της εθνικότητας της εταιρείας και η αύξηση των υποχρεώσεων ή της ευθύνης των εταίρων. Ομοφωνία απαιτείται επίσης για μείωση δικαιωμάτων που απορρέουν από το καταστατικό, εκτός αν ο νόμος ορίζει διαφορετικά (αρ. 38 παρ. 3 ν. 3190/1955). Αν οι αναγκαίες καταστατικές μεταβολές της συγχώνευσης εμπίπτουν σε μία από αυτές τις περιπτώσεις, πρέπει να εξασφαλιστεί συναίνεση όλων των εταίρων.
Το δικαίωμα εξέτασης των εγγράφων της συγχώνευσης ασκείται σε ειδικά συντετμημένη περίοδο για την ΕΠΕ (αρ. 41 παρ. 2). Η συνεχής περίοδος αρχίζει το αργότερο δέκα ημέρες πριν από τη συνέλευση και λήγει με το τέλος της. Κατά το διάστημα αυτό, κάθε εταίρος μπορεί να εξετάζει στην έδρα τα προβλεπόμενα έγγραφα της συγχώνευσης (αρ. 11).
Η διαθεσιμότητα πρέπει να εξασφαλίζεται σε ολόκληρη τη συνεχή δεκαήμερη περίοδο. Η εταιρεία πρέπει να οργανώνει την πρόσβαση έγκαιρα και να μπορεί να αποδείξει πότε και με ποιον τρόπο ήταν διαθέσιμα τα έγγραφα. Μπορεί να υποκαταστήσει τη διαθεσιμότητα στην έδρα με συνεχή ανάρτηση των εγγράφων στην ιστοσελίδα της για την ίδια περίοδο (αρ. 11 παρ. 5). Πριν αρχίσει το δεκαήμερο, πρέπει να ελέγχονται η πληρότητα του φακέλου, η λειτουργία της ηλεκτρονικής πρόσβασης και οι πρόσθετες υποχρεώσεις που αυτή ενεργοποιεί.
Κάθε εταίρος μπορεί, με απλή αίτηση, να λάβει ατελώς πλήρες αντίγραφο ή απόσπασμα των σχετικών εγγράφων (αρ. 11 παρ. 4). Με προηγούμενη συναίνεσή του στη χρήση ηλεκτρονικών μέσων, τα αντίγραφα μπορούν να αποσταλούν με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Αν η ιστοσελίδα επιτρέπει μεταφόρτωση και εκτύπωση σε όλη την περίοδο, η υποχρέωση παροχής αντιγράφων δεν εφαρμόζεται (αρ. 11 παρ. 5). Στην ειδική αυτή περίπτωση, πάντως, τα έγγραφα πρέπει να τίθενται και στη διάθεση των εταίρων στην έδρα.
Συνοπτικά: Πρακτική σημασία και αξία
Η συμμετοχή ΕΠΕ σε συγχώνευση απαιτεί διακριτό έλεγχο του ρόλου της εταιρείας, της εταιρικής έγκρισης και της ενημέρωσης των εταίρων. Ο ρόλος της ΕΠΕ καθορίζει το πρόσθετο περιεχόμενο του σχεδίου, ενώ η έγκριση προϋποθέτει ορθό υπολογισμό της διπλής πλειοψηφίας και έλεγχο των περιπτώσεων που απαιτείται, ενδεχομένως, ομοφωνία. Τα έγγραφα πρέπει να είναι διαθέσιμα έγκαιρα και με αποδείξιμο τρόπο. Πλημμέλειες μπορούν να απαιτήσουν διορθώσεις στον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας και να καθυστερήσουν την καταχώριση ή το closing (αρ. 17). Ελαττωματική έγκριση μπορεί, υπό τις προϋποθέσεις του νόμου, να οδηγήσει σε δικαστική ακύρωση της συγχώνευσης (αρ. 20). Υπαίτια παράβαση καθηκόντων κατά την προετοιμασία ή πραγματοποίησή της μπορεί επίσης να θεμελιώσει ευθύνη διαχειριστών έναντι των εταίρων για τη ζημία τους (αρ. 19). Στο επόμενο άρθρο θα εξετάσουμε τις αντίστοιχες ειδικές ρυθμίσεις για συγχώνευση με συμμετοχή Ιδιωτικής Κεφαλαιουχικής Εταιρείας (ΙΚΕ).
Managing Partner
Koumentakis and Associates Law Firm
Σημ.: Το παρόν άρθρο αποτελεί τμήμα ευρύτερης ενότητας αρθρογραφίας της Δικηγορικής μας Εταιρείας για τους εταιρικούς μετασχηματισμούς. Στην ενότητα αυτή επιχειρούμε την ανάλυση, άρθρο προς άρθρο με business view, πάντα, προσέγγιση, του βασικού σχετικού νόμου (:ν. 4601/2019).